Phần 1 - Thực trạng tình hình dinh dưỡng

Cập nhật: 5/7/2018 - Lượt xem: 17230

I. Tình hình Dinh dưỡng hiện nay

1. Tình hình an ninh lương thực và bữa ăn của nhân dân

  • Thành tựu quan trọng trong thời gian vừa qua là tình trạng đói ăn đã giảm đi trên diện rộng. Hiện nay, cả nước còn khoảng 1,4 triệu hộ còn đói ăn so với 3,8 triệu hộ năm 1992. Năm 1999, tổng sản lượng lương thực quy thóc đạt 32,8 triệu tấn, đạt được chỉ tiêu đề ra, các loại thực phẩm sản xuất đa dạng hơn. So sánh mức ăn của đầu thập kỷ và cuối thập kỷ 90 cho thấy nạn đói giáp vụ cần trợ cấp hoặc bị đứt bữa ở các địa phương đã giảm đi rõ rệt. Ở khu vực đồng bằng nông thôn, mức ăn là 2062 Kcal đầu người/ngày (điều tra điểm) so với mức ăn trung bình cả nước năm 1990 là 1940 Kcal. So với 10 năm trước đây, bữa ăn của người Việt nam có tăng hơn về lượng thịt, mỡ, đậu phụ, đường và quả chín. Tỷ lệ hộ gia đình có mức bình quân năng lượng thấp đã giảm hẳn ở hầu hết các tỉnh đồng bằng và khu vực thành phố.
  • Tuy nhiên, tình trạng an ninh lương thực ở nhiều vùng còn bấp bênh do chịu ảnh hưởng của thiên tai, lũ lụt bất thường. Đó là các tỉnh miền Trung, Tây nguyên và miền Núi phiá Bắc với địa bàn rộng lớn và đông dân. Trong khi đó, ở khu vực đồng bằng sông Hồng và sông Cửu long, tổng diện tích gieo trồng cây lương thực tăng không nhiều, diện tích đất canh tác nông nghiệp bị thu hẹp. Điều này sẽ là thách thức đối với mục tiêu mở rộng phát triển nông nghiệp thời gian tới. Mặc dù có sự phát triển đa dạng hơn trong nông nghiệp, song cơ cấu sản xuất nông nghiệp trong những năm qua chưa thay đổi nhiều, lĩnh vực chế biến bảo quản nông sản, giá cả, thị trường còn gặp nhiều khó khăn. Các yếu tố của sản xuất thực phẩm của hộ gia đình và tập thể... không đồng đều và chưa bền vững.
  • Bên cạnh đó, do đòi hỏi của quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và do ảnh hưởng của xu hướng đô thị hóa, thị hiếu, quảng cáo...thói quen ăn uống của một bộ phận dân cư đã dần thay đổi.
  • Nhìn chung, tình trạng an ninh lương thực và bữa ăn của nhân dân đã có cải thiện rõ song vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro ở nhiều địa phương. Tỷ lệ hộ đói nghèo trên tổng số hộ trong cả nước theo tiêu chuẩn hiện nay tuy đã giảm từ 20% (1995) xuống 11% (năm 2000) nhưng vẫn còn cao.

2. Suy dinh dưỡng trẻ em (SDD) và bà mẹ

  • Tỷ lệ trẻ SDD đã giảm nhiều nếu tính từ 1985 (51,5%) đến 1995 (44,9%) mỗi năm giảm trung bình 0,66%. Từ năm bắt đầu KHQGDD (1995), chỉ sau 4 năm tỷ lệ SDD đã giảm xuống còn 36,7% (1999), trung bình mỗi năm giảm 2%, là tốc độ được quốc tế công nhận là giảm nhanh. Như vậy, mỗi năm đã đưa khoảng gần 200 ngàn trẻ dưới 5 tuổi thoát khỏi suy dinh dưỡng. Năm 2000, theo số liệu điều tra MICS của Tổng cục thống kê, tỷ lệ trên còn 33,1%.
  • Có thể nói thành tựu giảm nhanh tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em trong 5 năm qua rất đáng ghi nhận. Suy dinh dưỡng nặng đã giảm hẳn (0,8%) và SDD ở nước ta hiện nay chủ yếu là thể nhẹ và thể vừa. Tuy nhiên, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở nước ta vẫn ở mức rất cao so với quy định của Tổ chức Y tế thế giới. Mặt khác, mặc dù tỷ lệ trẻ em bị thấp còi đã giảm nhanh trong những năm qua song vẫn còn ở mức khá cao (38,6%), những vùng có tỷ lệ trẻ nhẹ cân cao cũng là những vùng có tỷ lệ thấp còi cao. Tỷ lệ SDD có sự khác biệt giữa các vùng sinh thái, giữa các tỉnh. Tỷ lệ SDD cân nặng theo tuổi thấp nhất là ở thành phố Hồ Chí Minh (18,1%) và Hà nội (21%), trong khi đó có tỉnh, tỷ lệ SDD còn trên 50%. Cụ thể, vùng có tỷ lệ SDD thấp nhất là vùng Đông Nam bộ - trong đó có TP HCM - (29,6%); sau đó là vùng Đồng bằng Sông Cửu long (32,3%); vùng Đồng bằng Sông Hồng (33,8%); vùng Duyên Hải Nam Trung bộ (39,2%); vùng Đông bắc (40,9%); vùng Tây bắc (41,6%); vùng Bắc Trung bộ (39,2%) và cao nhất là vùng Tây nguyên (49,1%). Ở Việt nam không có sự khác biệt rõ ràng về giới đối với mức độ SDD. Nhóm tuổi bị ảnh hưởng nhiều nhất là 6-24 tháng tuổi, đây là nhóm tuổi bắt đầu chuyển từ chế độ bú sữa mẹ sang chế độ ăn sam, nếu chế độ ăn sam không đúng sẽ tác động rất lớn đến tình trạng dinh dưỡng ở nhóm tuổi này.
  • Các nguyên nhân của SDD là phức hợp từ nguyên nhân trực tiếp là ăn uống, bệnh tật đến các yếu tố về chăm sóc và nguyên nhân gốc rễ là sự nghèo đói. Tuy vậy, mức độ tác động của các yếu tố khác nhau theo vùng: Vùng Trung bộ, Tây nguyên và miền núi phía Bắc: vấn đề an ninh lương thực nổi lên hàng đầu; Vùng đồng bằng nông thôn khác: vấn đề chăm sóc (trong đó có cách nuôi dưỡng trẻ) nổi lên hàng đầu; Vùng đô thị lớn: vấn đề bệnh tật từ nhỏ dẫn tới SDD nổi lên hàng đầu. Sở dĩ như vậy là vì ở thành thị vấn đề thiếu ăn không còn phổ biến và chất lượng chăm sóc trẻ tốt hơn, trong khi nhiều địa phương ở khu vực nông thôn thì vấn đề chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ còn nhiều hạn chế. Điều này đòi hỏi các chiến lược tác động khác nhau theo từng khu vực và từng giai đoạn. Gần đây, tổng kết của Viện Nghiên cứu Chiến lược và Chính sách Dinh dưỡng quốc tế (IFPRI) cho thấy học vấn của người phụ nữ đóng góp 43% đối với SDD, trong khi an ninh thực phẩm đóng góp 26,1% đối với SDD. Điều này cho thấy yếu tố về cách nuôi dưỡng, cách chăm sóc (thể hiện qua trình độ học vấn của người phụ nữ) có vai trò quan trọng đối với SDD.
  • Thiếu năng lượng trường diễn ở phụ nữ, thể hiện bằng chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp (<18,5), năm 197738% và gần đây là 32%. Tình trạng thiếu năng lượng trường diễn ở phụ nữ phản ánh những vấn đề tồn tại trong chăm sóc phụ nữ, đồng thời có liên quan tới tỷ lệ suy dinh dưỡng bào thai.

3. Tình hình thiếu vi chất dinh dưỡng

3.1. Thiếu Vitamin A:

Thành tựu nổi bật trong 5 năm qua là việc triển khai có hiệu quả chương trình Vitamin A, đẩy lùi được bệnh mù dinh dưỡng mà trước đây hàng năm có khoảng 5 đến 7 ngàn trẻ bị đe dọa mù vĩnh viễn do thiếu vitamin A. Tỷ lệ khô loét giác mạc hoạt tính dẫn tới mù loà từ chỗ 7 lần cao hơn so với ngưỡng quy định của Tổ chức Y tế thế giới, nay giảm xuống thấp hơn mức có ý nghĩa sức khoẻ cộng đồng. Hàng năm có khoảng 94-97% trẻ em trong độ tuổi từ 6-36 tháng được uống viên nang Vitamin A liều cao định kỳ 6 tháng một lần. Hiện nay, thiếu vitamin A thể tiền lâm sàng vẫn còn cao (10,8% ở trẻ em và trên 50% ở bà mẹ nuôi con bú). Thiếu vitamin A thể tiền lâm sàng có liên quan tới bệnh tật và tử vong. Nguyên nhân chính dẫn đến thiếu Vitamin A là do khẩu phần ăn còn ít các loại thực phẩm giàu Vitamin A, lượng dầu ăn và chất béo còn thấp.

3.2. Thiếu máu do thiếu Sắt:

Là vấn đề thiếu vi chất dinh dưỡng quan trọng hàng đầu hiện nay. Nhóm đối tượng có nguy cơ cao là phụ nữ tuổi sinh đẻ và trẻ em (53% phụ nữ có thai, 40% phụ nữ không có thai và 60% trẻ em dưới 2 tuổi bị thiếu máu do thiếu sắt). Nguyên nhân chính của thiếu máu do thiếu sắt là khẩu phần ăn còn thiếu các thực phẩm giàu chất sắt, đặc biệt là các thức ăn nguồn gốc động vật. Mặt khác, tỷ lệ nhiễm giun móc khá cao đóng góp vào nguyên nhân thiếu máu do thiếu sắt. Chương trình phòng chống thiếu máu do thiếu sắt được triển khai với 2 hoạt  động là bổ sung viên sắt-acid folic; giáo dục truyền thông kết hợp với phòng chống nhiễm giun. Ở nơi có chương trình, tỷ lệ thiếu máu ở phụ nữ tuổi sinh đẻ hạ xuống còn 25%. Tuy nhiên, chương trình mới triển khai giới hạn ở 1282 xã trong toàn quốc.

3.3. Thiếu Iốt: 

  • Các bệnh rối loạn do thiếu Iốt khá phổ biến ở nước ta. Chương trình quốc gia phòng chống thiếu Iốt đã đạt được mục tiêu đề ra đến năm 2000 (dựa trên chỉ số Iốt niệu).  Mặc dù vậy, còn hơn 1/4 trẻ em tuổi học đường bị bướu cổ ở các mức độ (số liệu 1999). Tỷ lệ bướu cổ phụ thuộc vào điều kiện địa lý, vùng sinh thái. Khoảng 30% số hộ gia đình ở vùng đồng bằng sông Cửu long có chỉ số Iốt niệu thấp (<10mcg/dl). Việc phòng chống thiếu Iốt và bệnh bướu cổ cũng đã được triển khai rộng. Việc toàn dân sử dụng muối Iốt đã được đưa vào Nghị định của Chính phủ, hiện có khoảng 61% dân số trong toàn quốc sử dụng muối Iốt.
  • Như vậy, chương trình phòng chống thiếu vitamin A và phòng chống các rối loạn do thiếu Iốt đã thu được kết quả đáng khích lệ, cần tiếp tục duy trì củng cố trong những năm tới. Hiệu quả của 2 chương trình trên đã được quốc tế công nhận và đánh giá cao. Trong khi đó, chương trình phòng chống thiếu máu do thiếu sắt còn đi sau, cần được quan tâm triển khai mạnh mẽ trong thời gian tới.

4. Tình hình chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em

  • Số liệu mới đây cho thấy mức tăng cân trong thời kỳ có thai ở phụ nữ nông thôn còn thấp phản ánh chất lượng chăm sóc thai nghén còn hạn chế, trung bình tăng 8 kg trong thời kỳ mang thai (năm 19856 kg), trong khi đó phụ nữ có thai ở Hà nội tăng trung bình được 10,6 kg (năm 19858,5kg). Có khoảng 40% bà mẹ không được chăm sóc thai sản và không được theo dõi cân nặng trong quá trình mang thai. Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ đã có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên mới có 31,1% bà mẹ cho con bú hoàn toàn trong 4 tháng đầu và 20,2% bà mẹ đã có kiến thức thực hành nuôi dưỡng hợp lý khi trẻ bị bệnh (số liệu năm 2000). Mặc dù đã có sự cải thiện về đời sống nói chung, song trên thực tế, phụ nữ, nhất là ở nông thôn, thường phải lao động rất vất vả, ngay cả khi có thai hoặc cho con bú. Hầu hết phụ nữ không được chia sẻ gánh nặng nội trợ gia đình, chăm sóc con cái. Thời gian nghỉ trước và sau đẻ ngắn là một cản trở quan trọng đối với việc thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ, ăn bổ sung của trẻ, và quỹ thời gian chăm sóc trẻ.
  • Hoạt động chăm sóc sức khoẻ trẻ em qua các chương trình chăm sóc sức khoẻ ban đầu đã có những tiến bộ đáng kể. Tuy nhiên, những điều kiện thiết yếu của chăm sóc như nước sạch, công trình vệ sinh, hệ thống nhà trẻ còn nhiều bất cập. Đến nay mới khoảng 30% dân số nông thôn được dùng nước sạch, tỷ lệ nhà tiêu hợp vệ sinh còn thấp (khoảng 20%), và hệ thống nhà trẻ mới đảm bảo 8,68% trẻ trong độ tuổi đi nhà trẻ. Điều kiện vệ sinh ảnh hưởng tới bệnh tật của trẻ, tỷ lệ nhiễm giun cao (70-90% bị nhiễm giun đũa, giun tóc), ước tính một trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy trung bình 2 lần trong năm. Điều này còn liên quan đến thực hành chăm sóc vệ sinh tại gia đình.

5. Tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm

  • Tháng 2/1999 Thủ tướng chính phủ ký quyết định thành lập Cục quản lý Chất lượng Vệ sinh an toàn thực phẩm (CLVSATTP). Sự ra đời của một cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm quản lý CLVSATTP có ý nghĩa quan trọng trong việc điều phối liên ngành để triển khai có hiệu quả chương trình VSATTP ở Việt nam. Vào tháng 4 hàng năm tổ chức "Tháng hành động Vì CLVSATTP" trong toàn quốc (từ 15 tháng 4 đến 15 tháng 5 hàng năm). Tuy nhiên công tác này còn gặp nhiều khó khăn. Hệ thống quản lý Chất lượng An toàn thực phẩm theo HACCP (Phân tích mối nguy hại và các điểm kiểm soát trọng yếu) , GMP (Thực hành sản xuất tốt) ở các cơ sở sản xuất, chế biến, bảo quản cung ứng thực phẩm mới chỉ triển khai ở quy mô hạn chế.
  • Các cơ sở chế biến thực phẩm thiếu các điều kiện và kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm. Các sản phẩm, nhất là thực phẩm chế biến sẵn, có thể là nguồn gây bệnh. Các vụ ngộ độc thức ăn ở nhiều địa phương còn xảy ra. Theo số liệu của Bộ Y tế, trong năm 1999327 vụ ngộ độc thức ăn với 7576 người mắc, trong đó có 72 trường hợp bị tử vong. Nguyên nhân của các vụ ngộ độc thức ăn: 50% do ô nhiễm vi sinh vật, 11% do nhiễm hóa chất, 6% do độc tố tự nhiên, 34% không rõ nguyên nhân. Có tới 60% thức ăn đường phố được phát hiện có ô nhiễm vi sinh vật. Thêm vào đó, các quy định còn chưa hoàn chỉnh và ý thức của người sản xuất cũng như kiến thức của người tiêu dùng về mức nguy hại đối với sức khỏe con người khi vi phạm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm còn hạn chế. Việc thực hiện các văn bản pháp lệnh của nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm còn chưa triệt để, sự phối hợp đồng bộ của các ngành liên quan còn chưa chặt chẽ.

6. Một số bệnh mãn tính có liên quan tới dinh dưỡng

Có bằng chứng cho thấy những năm gần đây các bệnh mãn tính liên quan đến dinh dưỡng có xu hướng gia tăng như Béo phì, Tim mạch, Tiểu đường và Ung thư.  Vai trò của chế độ ăn đã được chứng minh là đặc biệt quan trọng trong các bệnh trên.

  • Béo phì: Béo phì có nguy cơ gia tăng ở khu vực các thành phố lớn như Hà nội, thành phố Hồ Chí Minh. Tỷ lệ thừa cân và béo phì của nhóm 4-5 tuổi ở thành phố Hồ chí minh là 2.5%, ở Hà nội trên 1%. Tỷ lệ thừa cân và béo phì của nhóm tuổi 6-11 tuổi ở nội thành thành phố Hồ Chí Minh là 12%, ở nội thành Hà nội là 4%. Tỷ lệ này của người trưởng thành ở Hà nội: nam là 15%, nữ là 19%.
  • Tiểu đường: Tỷ lệ mắc hiện nay ở Hà nội là 1%, ở thành phố Hồ chí minh là 2.5%, ở Huế là 1%. Bằng chứng cho thấy có sự liên quan giữa tỷ lệ mắc tiểu đường với lối sống và cách ăn uống ở các đô thị lớn. Số liệu theo dõi trong bệnh viện cho thấy số bệnh nhân tiểu đường, kể cả thể không phụ thuộc Insulin (type II) tăng lên rõ rệt.
  • Tim mạch: Có sự liên quan chặt chẽ giữa thừa cân và bệnh tăng huyết áp ở người trên 60 tuổi. Gần đây số trường hợp đột quỵ tăng gấp 3 lần so với 10 năm trước. Tỷ lệ bị nhồi máu cơ tim hiện nay tăng gấp 6 lần so với thập kỷ 60.
  • Ung thư: Trên 35% các trường hợp ung thư được phát hiện là có liên quan đến chế độ ăn, đặc biệt là chế độ ăn nhiều chất béo, đạm động vật, và nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật, các loại hạt có nhiễm độc tố Aflatoxin.

II. Tình hình thực hiện kế hoạch hành động quốc gia về Dinh dưỡng (KHQGDD) 1996-2000

Kế hoạch hành động quốc gia về dinh dưỡng là bản kế hoạch liên ngành, trong đó Viện Dinh dưỡng được giao là đầu mối theo dõi dưới sự chỉ đạo của Bộ Kế hoạch-Đầu tư và Bộ Y tế. Bảy tiểu ban giúp việc có trách nhiệm theo dõi từng nội dung ưu tiên mà kế hoạch đề ra, đồng thời trực tiếp tổ chức các hoạt động thí điểm nhằm đúc rút kinh nghiệm chỉ đạo. Từng giải pháp đã có sự đầu tư ưu tiên của nhà nước  để thực hiện mục tiêu cụ thể như Phòng chống SDD trẻ em; Phòng chống các rối loạn do thiếu Iốt; An ninh thực phẩm... Trong khi đó, các hoạt động khác chủ yếu dựa vào nguồn huy động của cộng đồng và hỗ trợ quốc tế. Công tác giáo dục truyền thông và huấn luyện liên ngành cho các cấp được tổ chức có hiệu quả, do đó đã thúc đẩy các mặt hoạt động của Kế hoạch.

Đánh giá kết quả tổng hợp về việc thực hiện các mục tiêu cho thấy:

  • Vấn đề dinh dưỡng được xã hội quan tâm và được nhìn nhận đầy đủ hơn. Nhận thức và thực hành của người dân về dinh dưỡng đã nâng cao đáng kể.
  • Tỷ lệ SDD trẻ em: 33,1% vào năm 2000. Mặc dù chưa đạt so với mục tiêu đề ra là xuống dưới 30%, song mức giảm SDD trong thời gian qua là khá nhanh (2%/năm).
  • Giảm có ý nghĩa tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng: đạt được mục tiêu phòng chống thiếu vitamin A và Iốt đến năm 2000; chương trình phòng chống thiếu máu dinh dưỡng đạt mục tiêu trong phạm vi 1282 xã có triển khai chương trình.
  • Giảm đáng kể số hộ có mức năng lượng khẩu phần ăn vào bình quân đầu người dưới 1800 Kcal: từ 22,5% xuống 15%. Chưa đạt so với mục tiêu đề ra là dưới 10% vào năm 2000.
  • Bản KHQGDD 1996-2000 thực chất là văn bản đường lối với các chiến lược chủ đạo về dinh dưỡng ở nước ta. Chính vì vậy, chúng ta đã nhận được sự hỗ trợ quốc tế để triển khai nhiều hoạt động có kết quả. Các vấn đề mà 7 tiểu ban của Kế hoạch này theo dõi đã quan tâm một cách toàn diện từ nguyên nhân gốc rễ đến nguyên nhân tiềm tàng và nguyên nhân trực tiếp của SDD. Nhờ có KHQGDD 96-2000, các chỉ tiêu dinh dưỡng được theo dõi có hệ thống, nhiều chỉ tiêu đã được ghi trong mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương.

III. Những tồn tại

  • Tỷ lệ SDD xuất phát điểm ở mức cao; An ninh lương thực hộ gia đình ở những vùng khó khăn chưa đảm bảo; Kiến thức, thực hành chăm sóc dinh dưỡng còn hạn chế, trong khi công tác giáo dục truyền thông dinh dưỡng chưa đến tận hộ gia đình, chưa tác động đến toàn xã hội. Mặt khác việc giáo dục dinh dưỡng làm thay đổi tập quán ăn uống không hợp lý cũng không phải là dễ dàng.
  • Nhận thức của nhiều ngành, nhiều cấp về tầm quan trọng của vấn đề dinh dưỡng cũng như trách nhiệm của các lực lượng xã hội đối với vấn đề cải thiện tình trạng dinh dưỡng còn chưa đầy đủ.
  • Các giải pháp can thiệp và tổ chức triển khai, cơ chế điều hành chưa đồng bộ và chưa thích hợp với từng vùng khác nhau. Thiếu cán bộ để triển khai các hoạt động dinh dưỡng ở cơ sở.
  • Nguồn ngân sách của nhà nước đầu tư cho dinh dưỡng còn hạn hẹp, trong khi đó chưa phát huy hết tiềm năng và sự tham gia của cộng đồng cho công tác này.
  • Phối hợp liên ngành còn chưa chặt chẽ, chưa đồng bộ, thiếu các chính sách hỗ trợ cần thiết. Nhiều nội dung vẫn triển khai theo trục dọc và chưa được quán triệt xuống các địa phương để các cấp chính quyền coi đây là trách nhiệm thực hiện và điều phối chung.
  • Chưa quan tâm nhiều đến công tác dinh dưỡng cho các đối tượng, lứa tuổi, ngành nghề khác nhau cũng như vấn đề ăn-điều trị trong hệ thống bệnh viện.

IV. Những thách thức

  • Tăng trưởng kinh tế: Năm 1999, mức tăng GDP đạt 4,5%. Tuy rằng hiện nay mức tăng GDP đã có xu hướng đi lên, nhưng không đồng đều. Tình trạng thiếu việc làm có thể tăng cao và số người ở giới hạn ngưỡng nghèo còn nhiều.
  • Tình trạng mất an ninh lương thực vẫn có thể tiếp tục đe dọa ở nhiều vùng do ảnh hưởng của thiên tai bất thường tác động xấu tới sản xuất và môi trường.
  • Sức ép tăng dân số còn tiếp tục: Dự báo năm 2005 khoảng 85 triệu người, đến năm 2010 khoảng 93 triệu người.
  • Các điều kiện hạ tầng đảm bảo cho chất lượng của công tác chăm sóc sức khoẻ và dinh dưỡng như nước sạch, hệ thống nhà trẻ, công trình vệ sinh gia đình, vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, tập quán canh tác, mạng lưới y tế...còn chưa đáp ứng kịp yêu cầu. Hiểu biết, quan niệm về chăm sóc trong cộng đồng còn hạn chế.
  • Một số tập quán lạc hậu ảnh hưởng trực tiếp tới thực hành dinh dưỡng của bà mẹ và trẻ em nhỏ còn tồn tại ở nhiều vùng. Trong khi đó, sự thiếu hiểu biết và thực hành về dinh dưỡng hợp lý của một bộ phận cư dân đô thị làm tăng tình trạng thừa dinh dưỡng cùng với các bệnh mãn tính có liên quan tới ăn uống.
  • Mạng lưới triển khai: còn thiếu cán bộ dinh dưỡng.
  • Nguồn kinh phí đầu tư còn hạn hẹp, trong khi mỗi năm cả nước có thêm gần một triệu trẻ ra đời, đòi hỏi tăng đầu tư cho công tác chăm sóc dinh  dưỡng.

V. Hiệu quả kinh tế xã hội

  • Theo tính toán của Ngân hàng Thế giới, đối với nước ta, các bệnh suy dinh dưỡng đã làm giảm khoảng 2,4% mức gia tăng GDP hằng năm nếu chỉ đơn thuần tính đến lý do làm giảm năng xuất lao động. Sự thiệt hại này còn chưa kể đến giảm sút về tri thức do thiếu dinh dưỡng trong thời kỳ thơ ấu hoặc do chi phí cho chăm sóc nuôi nấng. Những thiệt hại về kinh tế do SDD chủ yếu là vì năng xuất lao động kém  ở người trưởng thành do đã bị SDD. Trong đó, thiệt hại về kinh tế do SDD Protein-năng lượng (PEM) chiếm 0,3%, do thiếu i-ốt (IDD) là 1,0% và do thiếu máu thiếu sắt là 1,1% của GDP.
  • Phân tích Chi phí-Lợi ích: Xét về mặt kinh tế, đầu tư cho dinh dưỡng có tỷ xuất lợi ích kinh tế cao. Theo tính toán, nếu chi phí 1 tỷ đồng cho phòng chống SDD, sẽ mang lại lợi ích là 8,56 tỷ đồng. Nếu chi phí 1 tỷ đồng cho phòng chống thiếu máu do thiếu sắt sẽ mang lại lợi ích là 5,38 tỷ đồng (tính toán của Ngân hàng Thế giới cho nước ta). Bên cạnh đó, đầu tư cho dinh dưỡng không chỉ là một can thiệp mang tính lợi ích lớn về kinh tế, mà đây còn là đầu tư có hiệu qủa do giảm chi phí cho tử vong do SDD. Giảm đói nghèo sẽ dẫn tới giảm SDD, ngược lại giảm SDD sẽ chủ động góp phần giảm đói nghèo.


Link download:

Toàn văn:
Chiến lược quốc gia dinh dưỡng, 2001-2010

Toàn văn:
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng, giai đoạn 2001-2010

Toàn văn: Hướng dẫn tổ chức triển khai chiến lược quốc gia dinh dưỡng 2001-2010