Các nghiên cứu y khoa từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) chỉ ra rằng: Phụ nữ từng bị ĐTĐTK có nguy cơ tiến triển thành Đái tháo đường típ 2 cao gấp 7 đến 10 lần trong vòng 5–10 năm sau sinh so với người bình thường.

Thật may mắn, tạo hóa đã ban tặng cho người mẹ một "liều thuốc" tự nhiên, an toàn và vô cùng hiệu quả để đẩy lùi nguy cơ này, đó là hãy thực hiện Nuôi con bằng sữa mẹ.

Vì sao cho con bú giúp mẹ hạ đường huyết và cải thiện chuyển hóa?

Quá trình tạo sữa mẹ không chỉ đơn thuần là cung cấp thức ăn cho em bé, mà còn là một hoạt động chuyển hóa năng lượng vô cùng mạnh mẽ bên trong cơ thể người mẹ:

• "Đốt cháy" calo tự nhiên: Quá trình sản xuất sữa mẹ tiêu tốn năng lượng khoảng 400 – 500 kcal mỗi ngày. Mức tiêu hao năng lượng này tương đương với việc mẹ đi bộ nhanh hoặc tập thể dục cường độ trung bình từ 45 đến 60 phút liên tục.
• Rút trực tiếp Glucose (đường) trong máu: Tế bào tuyến vú cần một lượng lớn đường Glucose từ máu của mẹ để tổng hợp thành đường Lactose (thành phần đường chính trong sữa mẹ). Việc "rút" Glucose liên tục này giúp hạ mức đường huyết trong máu mẹ một cách tự nhiên mà không cần dùng thuốc.
• Cải thiện độ nhạy Insulin: Việc cho con bú làm thay đổi các hormone chuyển hóa, giúp tế bào cơ bắp và mỡ trong cơ thể mẹ phản ứng nhạy bén hơn với Insulin (hormone giúp chuyển đường từ máu vào tế bào). Nhờ đó, tuyến tụy giảm bớt được gánh nặng phải tiết ra quá nhiều Insulin.

Các nghiên cứu khoa học cũng đã chứng minh rằng, những bà mẹ từng bị đái tháo đường thai kỳ nếu cho con bú hoàn toàn trong ít nhất 3 – 6 tháng đầu sẽ giảm tới 50% nguy cơ phát triển thành Đái tháo đường típ 2 trong tương lai so với những người không cho con bú hoặc cho bú ngắn ngày.

Lợi ích cho cả mẹ và con

Những em bé sinh ra từ bà mẹ bị đái tháo đường thai kỳ thường có nguy cơ cao hơn bị thừa cân, béo phì và rối loạn chuyển hóa khi trưởng thành. Nuôi con bằng sữa mẹ chính là giải pháp "lập trình lại" sức khỏe cho con:

• Sữa mẹ chứa các hệ chất xơ đặc biệt (HMO - Human Milk Oligosaccharide) giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh cho bé, từ đó cải thiện khả năng điều hòa năng lượng của trẻ.
• Hàm lượng đạm và chất béo chuẩn mực trong sữa mẹ giúp trẻ phát triển cân đối, giảm nguy cơ béo phì và đái tháo đường trong suốt cuộc đời.

4 lưu ý quan trọng cho mẹ bị đái tháo đường thai kỳ cần lưu ý sau sinh

Dù cho con bú mang lại lợi ích tuyệt vời, mẹ bị đái tháo đường thai kỳ vẫn cần có chiến lược thực hành thông minh để vừa bảo đảm nguồn sữa, vừa kiểm soát an toàn chỉ số đường huyết của mình sau khi sinh:

4.1. Tầm soát lại đường huyết đúng thời điểm

Mẹ đừng bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe sau sinh! Hãy đến cơ sở y tế để làm Xét nghiệm dung nạp Glucose đường uống (OGTT 75g) vào khoảng từ 4 đến 12 tuần sau sinh. Mốc tầm soát này giúp bác sĩ xác định chắc chắn xem đường huyết của mẹ đã thực sự trở về bình thường chưa, hay đang ở giai đoạn tiền đái tháo đường để có hướng theo dõi và chăm sóc kịp thời.

4.2. Chủ động phòng ngừa hiện tượng "hạ đường huyết nhẹ" khi cho bú

Do quá trình tạo sữa rút đường từ máu rất nhanh, một số mẹ có thể cảm thấy hoa mắt, vã mồ hôi hoặc run tay nhẹ ngay trong hoặc sau khi cho con bú. Để phòng ngừa, mẹ hãy chuẩn bị sẵn một bữa ăn phụ nhỏ chứa chất bột đường (carbohydrate) phức hợp trước khi cho con bú khoảng 15–20 phút (ví dụ:  củ khoai lang luộc, 1 ly sữa hạt không đường, hoặc 1 lát bánh mì đen nguyên cám).

4.3. Thiết lập chế độ ăn có chỉ số đường huyết thấp (Low GI)

Khác với suy nghĩ truyền thống là "mẹ cho bú phải ăn thật nhiều cơm trắng hay xôi nếp mới có sữa", mẹ bị đái tháo đường thai kỳ sau khi sinh nên ưu tiên:

• Tinh bột chuyển hóa chậm: Thay gạo trắng bằng gạo lứt, yến mạch, hoặc khoai lang.
• Quy tắc "Đĩa thức ăn chuẩn": Chia đĩa ăn làm 4 phần, trong đó  đĩa là rau xanh và củ quả;  đĩa là đạm sạch (thịt nạc, cá, trứng, đậu phụ);  đĩa là tinh bột nguyên cám. (Đạm sạch - Lean Protein: là thuật ngữ chỉ các nguồn thực phẩm cung cấp protein có hàm lượng chất béo bão hòa và cholesterol cực thấp, đồng thời không chứa các hóa chất độc hại, chất bảo quản hay phụ gia nhân tạo, đạm sạch là giúp cơ thể hấp thu tối đa các axit amin để xây dựng cơ bắp và phục hồi tế bào mà không làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, huyết áp hay thừa cân. Các tiêu chí của "Đạm sạch": Ít chất béo xấu, loại bỏ mỡ động vật, da và các phần thịt có vân mỡ dày; Chế biến nguyên bản, không qua chế biến công nghiệp, vì thế không nên ăn các loại như xúc xích, thịt nguội, đồ hộp...; Phương pháp nấu lành mạnh, ưu tiên luộc, hấp, áp chảo hoặc nướng không dầu. Hạn chế tối đa việc chiên ngập dầu hoặc sốt quá nhiều gia vị đường, muối).

• Các thực phẩm cần hạn chế:

Nước ngọt, bánh kẹo, hoa quả có hàm lượng đường cao (nhãn, vải, xoài chín…) và các loại sữa có đường.

Mẹ không cần phải tập những bài tập nặng nhọc ngay sau sinh. Chỉ cần vận động, đi lại nhẹ nhàng khi bế con, hoặc đẩy xe đưa con đi dạo 15–20 phút mỗi ngày sau bữa ăn chính. Những động tác vận động nhẹ nhàng này giúp cơ bắp tiêu thụ lượng đường trong máu hiệu quả hơn rõ rệt.

Đái tháo đường thai kỳ từng khiến mẹ phải lo lắng và kiêng khem vất vả, nhưng khoảng thời gian sau sinh chính là cơ hội tốt nhất để mẹ thiết lập lại sức khỏe cho chính mình. Cho con bú không chỉ mang đến cho em bé sự khởi đầu trọn vẹn, mà đó còn là cách tự nhiên và bền vững nhất để người mẹ tự bảo vệ mình khỏi nguy cơ đái tháo đường trong tương lai.