VIETNAM NUTRITIONAL PORTAL
THÔNG TIN TÓM TẮT NHỮNG KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Tên đề tài: “Hiệu quả can thiệp truyền thông tiêu thụ rau quả nhằm cải thiện kiến thức, thực hành dinh dưỡng cho người dân có thu nhập thấp tại thành phố Hà Nội (2019 – 2022)”
Chuyên ngành: Dinh dưỡng Mã số: 9720401
Nghiên cứu sinh: Ngô Thị Hà Phương
Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS Trương Tuyết Mai
2. TS. Huỳnh Nam Phương
Cơ sở đào tạo: Viện Dinh dưỡng
Những kết luận mới của luận án:
Nghiên cứu ghi nhận người thu nhập thấp tại 04 phường thuộc hai quận, thành phố Hà Nội có kiến thức đúng về tiêu thụ rau, quả còn hạn chế với tỷ lệ đạt chiếm 36,6%, tỷ lệ đạt thực hành cao hơn với 56,3% và tỷ lệ tiêu thụ đạt khuyến nghị ≥400 g/ngày khá cao, chiếm 73,4%.
Có sự khác biệt theo giới trong mức độ đa dạng của rau được tiêu thụ với tỷ lệ người tham gia nữ (83,6%) tiêu thụ từ 2 loại rau trở lên cao hơn nam (64,3%). Người tham gia tại Đống Đa tiêu thụ rau đa dạng hơn tại Hà Đông (87,0% so với 76,4%, p <0,05)), tuy nhiên mức độ đa dạng trong tiêu thụ quả là tương đồng giữa hai giới. 33,3% người tham gia tiêu thụ dưới 2 màu rau, trong khi chỉ 66,7% tiêu thụ từ 2 màu trở lên, nữ giới tiêu thụ đa dạng màu sắc hơn nam giới với tỷ lệ lần lượt là 68,5% và 35,7% (p < 0,05). Tần suất tiêu thụ rau, quả khác nhau theo nhóm màu. Rau màu xanh được tiêu thụ nhiều nhất, với 67,1% người tham gia ăn hàng ngày, trong khi rau màu tím và xanh lơ chỉ đạt 6,1% tần suất tiêu thụ hằng ngày và 52,8% không ăn trong tuần.
Màu vàng và cam là nhóm quả được ưa chuộng, với 44,5% tỷ lệ tiêu thụ hằng ngày; ngược lại, 64,8% người tham gia không tiêu thụ quả màu tím và xanh lơ trong tuần.
Nghiên cứu cũng xác định các rào cản chính gồm lo ngại về an toàn thực phẩm, tính sẵn có/khả năng tiếp cận và thiếu thời gian. Nam giới bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi sở thích, thói quen; nữ giới nhạy cảm hơn với chi phí. Ở nhóm không thực hành, khó khăn nổi bật là khả năng tiếp cận và thiếu thông tin về nhà cung cấp.
Sau can thiệp truyền thông thay đổi hành vi trong 8 tháng, ghi nhận sự thay đổi trong kiến thức, thực hành và lượng tiêu thụ rau, quả. Tỷ lệ tiêu thụ đạt khuyến nghị ≥400 g/ngày tăng có ý nghĩa thống kê từ 73,4% lên 84,8% (p <0,05). Nhận biết đúng về chất dinh dưỡng trong rau, quả tăng từ 53,0% lên 63,6%; thực hành đúng tăng từ 56,3% lên 74,4%. Sau can thiệp, khả năng tiêu thụ rau, quả đạt khuyến nghị ≥400 g/ngày cao gấp 2,324 lần so với trước can thiệp. Nữ có tỷ suất chênh đạt mức khuyến nghị cao gấp 3,006 lần nam (cả hai mối liên quan đều có p < 0,001).
Luận án chứng minh tính khả thi và hiệu quả tiềm năng của phương pháp đồng sáng tạo trong thiết kế và xây dựng can thiệp truyền thông. Cách tiếp cận này có vai trò quan trọng trong việc thay đổi thực hành tiêu thụ rau, quả và góp phần giảm các rào cản tiêu thụ đặc thù ở nhóm người có thu nhập thấp tại đô thị Việt Nam.
Tải về: