Tại Việt Nam, chủ đề này đặc biệt có ý nghĩa khi ngày càng nhiều phụ nữ quay trở lại làm việc chỉ vài tháng sau sinh. Nếu không có sự hỗ trợ từ nơi làm việc, nhiều bà mẹ buộc phải cai sữa sớm, làm giảm tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Vì vậy, xây dựng phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc chính là một trong những "thực hành tốt sẵn có" cần được nhân rộng để hiện thực hóa thông điệp của Tuần lễ năm nay.

Nuôi con bằng sữa mẹ – khoản đầu tư bền vững cho tương lai

Sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo dành cho trẻ mà còn là giải pháp phát triển bền vững. Trẻ được bú mẹ có sức đề kháng tốt hơn, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn, suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì và nhiều bệnh không lây nhiễm khi trưởng thành. Người mẹ giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng và đái tháo đường típ 2. Gia đình giảm chi phí mua sữa công thức và chăm sóc y tế, trong khi xã hội giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ môi trường nhờ hạn chế chất thải từ bao bì, sản xuất và vận chuyển sữa thay thế.

Tuy nhiên, việc quay trở lại công việc sau thời gian nghỉ thai sản vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều bà mẹ phải ngừng cho con bú sớm. Đây chính là lý do Bộ Y tế ban hành Quyết định số 5175/QĐ-BYT năm 2021 phê duyệt Hướng dẫn triển khai phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc, coi đây là căn cứ để các cơ quan, doanh nghiệp có sử dụng lao động nữ triển khai thực hiện.

Phòng vắt, trữ sữa mẹ – giải pháp nhỏ, lợi ích lớn

Nhiều người vẫn nghĩ phòng vắt sữa chỉ là một căn phòng nhỏ dành riêng cho các bà mẹ. Thực tế, đây là một khoản đầu tư mang lại lợi ích cho cả người lao động và doanh nghiệp.

Theo Hướng dẫn của Bộ Y tế, phòng vắt, trữ sữa mẹ cần được bố trí tại vị trí thuận tiện, riêng tư, sạch sẽ, bảo đảm vệ sinh, có ghế ngồi, bàn, nguồn điện, chỗ rửa tay, tủ lạnh hoặc thiết bị bảo quản sữa và được quản lý, vận hành phù hợp. Đồng thời, doanh nghiệp cần tổ chức truyền thông, tập huấn, sắp xếp thời gian để người lao động nữ có thể vắt sữa trong giờ làm việc và duy trì nguồn sữa cho con.

Những điều tưởng như rất đơn giản này lại mang đến nhiều giá trị lâu dài:

             + Người mẹ duy trì được nguồn sữa sau khi quay trở lại làm việc.

             + Trẻ tiếp tục được hưởng nguồn dinh dưỡng tốt nhất trong 6 tháng đầu và kéo dài đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn.

             + Người lao động yên tâm làm việc, giảm căng thẳng và gắn bó hơn với doanh nghiệp.

             + Doanh nghiệp giảm tỷ lệ nghỉ việc sau sinh, giảm số ngày nghỉ chăm con ốm và xây dựng hình ảnh là đơn vị quan tâm đến sức khỏe người lao động.

Đó chính là một ví dụ điển hình của "phát huy những thực hành tốt sẵn có" mà Tuần lễ Nuôi con bằng sữa mẹ năm 2026 hướng tới.

Doanh nghiệp – mắt xích quan trọng trong chuỗi hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ

Thông điệp của Tuần lễ năm nay nhấn mạnh rằng nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ là trách nhiệm của người mẹ mà cần sự tham gia của toàn xã hội.

Đối với doanh nghiệp, xây dựng môi trường làm việc thân thiện với bà mẹ cho con bú không chỉ là thực hiện hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế mà còn là một chiến lược phát triển nguồn nhân lực bền vững.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những việc rất thiết thực:

             + Thiết lập và duy trì phòng vắt, trữ sữa mẹ theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

             + Bố trí thời gian hợp lý để lao động nữ vắt sữa trong giờ làm việc.

             + Truyền thông để lãnh đạo, quản lý và đồng nghiệp hiểu, chia sẻ và ủng hộ các bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ.

             + Lồng ghép nội dung chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em vào các chương trình phúc lợi của doanh nghiệp.

Một nơi làm việc biết quan tâm đến bà mẹ và trẻ nhỏ cũng là nơi giữ chân người lao động tốt hơn, nâng cao năng suất và tạo dựng văn hóa doanh nghiệp nhân văn.

Cộng đồng – cùng xây dựng môi trường thuận lợi

Gia đình, đồng nghiệp, cán bộ y tế, công đoàn, hội phụ nữ và chính quyền địa phương đều có vai trò quan trọng trong việc giúp bà mẹ duy trì nuôi con bằng sữa mẹ.

Mỗi người có thể đóng góp bằng những hành động rất đơn giản như tôn trọng thời gian vắt sữa của người mẹ, tạo điều kiện để mẹ tiếp tục cho con bú, chia sẻ việc chăm sóc trẻ hoặc lan tỏa những thông tin khoa học về lợi ích của sữa mẹ.

Một môi trường xã hội tích cực sẽ giúp người mẹ có thêm sự tự tin và động lực để duy trì nguồn sữa trong suốt hai năm đầu đời của trẻ.

Khuyến nghị dành cho các bà mẹ

Để duy trì nuôi con bằng sữa mẹ khi quay trở lại làm việc, các bà mẹ nên:

             + Cho trẻ bú mẹ sớm ngay sau sinh và bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.

             + Tập vắt và bảo quản sữa đúng cách trước khi đi làm.

             + Trao đổi với người sử dụng lao động về nhu cầu sử dụng phòng vắt, trữ sữa.

             + Tiếp tục cho trẻ bú trực tiếp khi ở nhà và duy trì bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn.

             + Tìm kiếm sự hỗ trợ từ cán bộ y tế khi gặp khó khăn trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.

Chung tay vì một khởi đầu bền vững

Thông điệp "Khởi đầu bền vững – Phát huy những thực hành tốt sẵn có" không chỉ là lời kêu gọi dành cho ngành y tế mà còn dành cho mỗi doanh nghiệp, mỗi gia đình và mỗi người dân.

Một phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc không đơn thuần là một không gian dành cho người mẹ. Đó là biểu hiện của sự quan tâm đến sức khỏe trẻ em, sự bình đẳng trong lao động, sự phát triển nguồn nhân lực và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Đó cũng là nền tảng để trẻ em có được nguồn dinh dưỡng tốt nhất trong những năm tháng đầu đời và là một bước đi thiết thực hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững.

Hưởng ứng Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ năm 2026, Viện Dinh dưỡng kêu gọi các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, cộng đồng và mỗi gia đình cùng chung tay xây dựng môi trường làm việc thân thiện với bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ; mở rộng mô hình phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc; bảo vệ quyền được bú mẹ của trẻ em và quyền được tiếp tục nuôi con bằng sữa mẹ của phụ nữ sau khi trở lại làm việc. Mỗi hành động hôm nay sẽ góp phần tạo nên một khởi đầu bền vững cho trẻ em Việt Nam và một tương lai khỏe mạnh cho cả cộng đồng.