Nếu bị tăng huyết áp, tôi phải làm gì?

Cập nhật: 12/2/2021 - Lượt xem: 7325

1. Khám ti cơ s y tế

Đến khám ti cơ s y tế đnh k, khám theo lch hn  hoc ngay khi có các triu chng/du hiu nghi ng tăng huyết áp. Hoc đến khám nếu t theo dõi các tr s HA ti nhà cho kết qu nghi ng (HA ti đa trên 130mmHg, HA ti thiu trên 85 mmHg).

2. Tuân th điu tr

Tuân th điu tr và theo dõi huyết áp thường xuyên là mt nguyên tc ti quan trng trong điu tr và kim soát tăng huyết áp. Có đến khong 90% tăng huyết áp hin nay là tăng huyết áp vô căn nguyên phát (tc là ch xác đnh được bnh nhân có tăng huyết áp nhưng không th tìm ra nguyên nhân ca tăng huyết áp) vì thế người b tăng huyết áp thường phi dùng thuc h áp c đi.

người tăng huyết áp, k c khi huyết áp v bình thường thì vn phi ung thuc. Chính vì thế, người bnh nên dùng đúng loi thuc, đúng liu lượng, đúng thi gian và đúng hướng dn ca bác s điu tr. Không t ý phi kết hp các loi thuc hoc tăng gim liu thuc trong quá trình điu tr hoc t ý b thuc khi thy huyết áp đã gim.

Đi khám đnh k theo đúng lch hn, và tuân th đúng các hướng dn điu tr bao gm c vic dùng thuc và các li khuyên v sinh hot, ăn ung. Khi đã được chn đoán tăng huyết áp thì vic s dng các loi thuc khác, k c các loi thuc đông y đu cn li khuyên ca bác s.

3. Thc hin Chế đ Dinh dưỡng hp lý

  tăng huyết áp gây ra nhiu biến chng v tim, mch thm chí có th gây t vong nên ngoài vic tuân th điu tr bng thuc, chế đ ăn hp lý là mt bin pháp quan trng đ kim soát huyết áp cũng như hn chế các biến chng.

 Điu quan trng đu tiên trong chế đ ăn ca người b tăng huyết áp là ăn gim mui (ăn nht). Khuyến ngh hin nay ca Vin Dinh dưỡng, mi người Vit Nam trưởng thành ch nên tiêu th dưới 5g mui mt ngày. Đi vi người tăng huyết áp thì tng lượng mui hàng ngày gim dưới mc này có th có tác dng làm gim 2-8 mmHg. Do đó, người tăng huyết áp nên hn chế ăn các thc phm chế biến sn cha nhiu mui như dưa, cà mui, tht mui, cá mui, giò, ch, pate, khoai tây chiên, bánh mn, các loi thc ăn nhanh...Khi mua đ ăn chế biến sn, hay đ ăn đóng gói, vic đc nhãn thc phm đ biết thc phm đó có bao nhiêu mui là mt thc hành tt và được khuyến ngh vi người b tăng huyết áp.

Ngoài ra, người tăng huyết áp cũng nên hn chế các loi ph tng đng vt như tim, lòng, óc, m đng vt, bơ là nhng thc phm nhiu m có th gây tăng cân, không tt cho người tăng huyết áp; hơn na còn nhiu các cht béo không tt như cholesterol hay cht béo bão hòa, là tác nhân chính gây thuyên tc mch. Vic ung rượu bia nên hn chế mc ti đa 1 lít bia hay 360ml rượu vang hoc 90ml rượu mnh mt ngày đi vi nam và dưới 700ml bia hoc 240ml rượu vang hoc 60ml rượu mnh đi vi n. Cafein có trong cà phê, nước tăng lc hoc sô-cô-la nên hn chế dưới 300mg/ngày. Ví d 250ml nước tăng lc có 80mg cafein; 1 lon cà phê đóng sn có 90mg cafein, 100g socola có 43mg cafein Không s dng các cht kích thích này khi huyết áp đang cao hoc chưa được kim soát.

Ngược li, người tăng huyết áp nên ăn các loi thc phm t nhiên, hoc gn vi dng nguyên bn nht ca chúng ví d như go, ngô, khoai, sn, khoai c các loi, đu đ và rau qu tươi các loi. Các thc phm nhiu acid béo như Omega 3, 6, 9 như cá, hi sn các loi nên được ăn 3-4 ln mt tun. Trên thế gii có mt loi chế đ ăn gi là chế đ ăn DASH được thiết kế riêng cho người tăng huyết áp đã được chng minh làm gim 8-14mmHg ca huyết áp. Chế đ này thiết kế nhng ba ăn nhiu rau qu (giàu kali, magie...), sn phm t sa ít béo (giàu canxi), tăng khu phn cá, tht gia cm, các loi ht và thc phm nguyên ht (giàu canxi, magie...), gim thiu hp th cht béo bão hòa, cht béo chuyn hóa và cholesterol, hn chế mui, đ ngt, thc ung có ga và các loi tht đ. Vit Nam có mt s loi thc phm có tác dng an thn, h huyết áp, li tiu như lá vông, ht sen, ngó sen cũng có th tt đi vi người tăng huyết áp.

Thực đơn tham khảo cho người bị tăng huyết áp (nguồn Viện Dinh dưỡng)

Khi đã biết được nguyên tc ăn ung cơ bn cho người tăng huyết áp như trên, tng người có th so sánh vi chế đ ăn hin ti ca mình đ xem mình cn điu chnh gì, sau đó, vic điu chnh chế đ ăn cn được tiến hành t t, dn dn tng ngày đ đm bo vic thay đi thói quen ăn ung theo hướng có li được tiến hành lâu dài, có th duy trì lâu dài.

4. Hot đng th lc phù hp

Ngoài vic điu chnh chế đ ăn, vic tp luyn, vn đng thường xuyên, có li sng năng đng cũng được coi là mt bin pháp kim soát huyết áp không dùng thuc người tăng huyết áp. Vn đng th lc giúp điu hòa lượng cholesterol máu, kim chế xơ va đng mch, làm giãn và tăng tính đàn hi ca các mch máu, gim sc cn máu ngoi biên, t đó gim huyết áp.

Người tăng huyết áp không nên vn đng khi huyết áp đang cao hay không kim soát được. Và đc bit tránh vic vn đng quá sc (th hin bng vic không th th hay nói chuyn trong khi tp mà phi ngng li đ th hay nói chuyn) người tăng huyết áp, điu này có th gây ra các biến chng ca huyết áp cao đã đ cp phn trước. Vic tp luyn hp lý vi người tăng huyết áp có th giúp gim 4-9mmHg tuy nhiên, vi vic vn đng phù hp, liên tc khong 2 - 3 tháng huyết áp mi bt đu h xung. Loi vn đng nên chn phù hp vi tng đ tui, gii, đc đim sinh hot và đc bit là tình trng huyết áp ca tng người. Người tăng huyết áp mc trên 160/90 mmHg nên ung thuc h áp trước 15-30 phút trước khi vn đng th lc.

Tng thi gian thc hin các loi hot đng th lc nên mc 30-60 phút/ngày, kết hp các bài tp cơ tĩnh và đng và các mc đ gng sc khác nhau.

5. Thc hin li sng lành mnh và duy trì cân nng mc hp lý

Ngoài điu chnh chế đ ăn và vn đng, vic ngng hoàn toàn vic hút thuc lá hoc thuc lào k c các dng khác như hút thuc lá đin t, nhai, ăn cũng như tránh xa môi trường có khói thuc cũng có tác dng kim soát huyết áp. Hn chế ung rượu, bia các loi và duy trì cân nng phù hp theo khuyến ngh ca bác s.

6. H tr/điu chnh tâm lý

Người b tăng huyết áp nên tìm hiu v bnh đ t biết cách thc hin các thói quen tt trong cuc sng hàng ngày. Bên cnh đó, luôn gi trng thái tâm lý n đnh, cân bng, tránh b các kích đng hoăc sang chn gây nh hưởng đến tâm lý, là nhng yếu t nh hưởng rt nhanh và rt ln đến huyết áp. S ng h và h tr ca người thân, bn bè và đng nghip vi người b tăng huyết áp trong vic điu chnh li sng cũng là yếu t góp phn giúp người tăng huyết áp kim soát được huyết áp ca h và có cuc sng có cht lượng tt hơn.